خارش و كهير يكي از مراجعات آزاردهنده و تكرارشونده در بيماران مبتلا به آن است كه گاهي مي‌تواند اختلالات جدي در فعاليت‌هاي روزمره ايجاد كند، بخصوص آن كه عده‌اي اظهار مي‌كنند به دنبال فعاليت‌هاي بدني يا حضور در محيط‌هاي گرم يا سرد، يا استفاده از مواد مخصوص و تماس با بعضي مواد شيميايي دچار خارش مي‌شوند. اين يعني سيستم هورموني بدن اين افراد به بعضي مواد اعم از خوراكي، موضعي و بوييدني حساس است و به محض تماس با آن موادي به نام هيستامين در خون ترشح مي‌شود كه نتيجه آن خارش يا كهير است.

اگرچه كهير با ساير بيماري‌هاي خارش‌دار، داراي وجه مشتركي است، اما بايد دانست كه كهير نوعي تورم كوچك، متعدد و منتشره رنگ پريده تا قرمز با حدود مشخص در بخش مياني پوست است كه در مدت كمتر از 24 ساعت محو مي‌شود. بيش از 20 درصد مردم در دوره‌اي از زندگي خود كهير را به دو شكل حاد و مزمن تجربه كرده‌اند.

كهير در كودكان و نوجوانان بيشتر به شكل حاد با دوره كمتر از 6 هفته با علل مهم غذاها (حاوي مواد افزودني و اسانس‌دار)، عفونت‌هاي تنفسي و ادراري (آنفلوآنزا، تبخال) و انگل‌هاي روده‌اي است، اما در افراد ميانسال و مسن بيشتر به شكل مزمن (بيش از 6 هفته حتي تا سال‌ها) با علل داروها، سموم، مواد آلاينده محيط كار يا زندگي، سرما، گرما، فشار بر پوست، نور آفتاب، مواد حاجب اشعه و راديوگرافي، نيش حشرات و ترشحات بعضي گياهان، استرس و هيجانات روحي و بسياري از بيماري‌هاي داخلي و غدد (تيروئيد، رماتيسم، اختلالات خوني، ديابت، بيماري‌هاي ويروسي و عفوني، بدخيمي‌هاي نهفته داخلي) بروز مي‌كند.

اگر فرد ميانسالي بيش از 6 هفته به دوره‌هاي مستمر و متعدد كهير مبتلا شده نيازمند بررسي دقيق (آزمايش‌هاي تكميلي و معاينات دقيق) براي يافتن منشا و علت كهير است.

نكته مهم در كشف علت كهير و درمان آن همكاري دقيق بيمار در اجراي توصيه‌هاي پزشك معالج است. به عنوان مثال به همه بيماران توصيه مي‌شود در هر دوره از ابتلا به كهير همه عواملي كه مي‌تواند در بروز كهير نقش داشته باشد (داروها و غذاهاي ميل شده، محل و مكاني كه در آن حضور داشتند، همه تماس‌هاي پوستي اعم از عطر و ادكلن تا مواد شيميايي شغلي، گرد و خاك و گچ و سيمان، شرايط روحي، استرس و اضطراب و...) را از يك ساعت قبل از بروز كهير تا يك روز بعد به دقت يادداشت كنند.

اگر به دقت در چند مرحله همه علل احتمالي كهير يادداشت شود، آن گاه از مقايسه آنها مي‌توان يك يا چند علت مشترك تكرارشونده را پيدا كرد كه در بروز كهير نقش دارد و در آن صورت با حذف آن يا استفاده از يك داروي موثر، مي‌توان نقش موثري در درمان كهير به عنوان اقدام پيشگيرانه ايفا كرد.

گام بعدي درمان كهير يافتن علل بيماري‌هاي داخلي، غدد، خوني و عفوني بخصوص در افراد ميانسال و مسن است، زيرا گاهي كهير مي‌تواند هشدار و نشانه‌اي از يك بيماري بسيار مهم نهفته داخلي باشد.

اكنون پس از بررسي علل داخلي و خارجي كهير مي‌توان از داروهاي ضدخارش مانند لوراتادين، هيدروكسي زين و... با نظر پزشك معالج استفاده كرد. ضمن آن كه نبايد فراموش كرد مصرف طولاني‌مدت بعضي داروهاي ضدكهير مي‌تواند موجب خواب آلودگي و افزايش اشتها در بيماران شود كه لازم است در صورت افزايش وزن، پزشك معالج خود را مطلع كنند.

دكتر سيد ناصر عمادي / متخصص پوست

منبع : جام جم آنلاین